ÁO DÀI NGŨ THÂN TAY CHẼN – QUỐC PHỤC 1 THỜI VIỆT NAM

Khi nhắc đến áo dài truyền thống của Việt Nam, cái tên đầu tiên hiện lên trong suy nghĩ mỗi người là chiếc áo dài hiện đại với thiết kế bó sát cơ thể.

Tuy nhiên để xác nhận lại xem nó có phải thật sự là áo dài truyền thống không thì cần phải quay ngược dòng lịch sử để biết được quá hình thành của nó. Nào, bây giờ chúng ta hãy quay ngược thời gian về triều đại nhà Nguyễn để biết được rằng áo dài ngũ thân mới chính là áo dài truyền thống chân chính của người Việt Nam. Tin chắc bạn sẽ có cái nhìn đa chiều và sâu sắc hơn khi tiếp tục đọc.

Theo sử sách Việt Nam, áo dài ngũ thân bắt đầu từ thời Nguyễn khi chúa Nguyễn ban hành chỉ dụ yêu cầu đàng trong mặc áo ngũ thân, với tên gọi khác là quần chân, áo chít, áo ngũ thân lại được chia thành 2 loại là áo ngũ thân tay chẽn – loại áo được phổ biến trong dân chúng, và áo ngũ thân tay thụng ( hay còn gọi là áo tấc ) – được ưa chuộng trong giới quan lại thời bấy giờ.

Trong ‘Dã sử lược biên Đại Việt quốc Nguyên triều thực lục’ có ghi chép:

“ Chúa cho rằng lời sấm cổ có nói tám đời quay lại trung đô tính từ thời Thái Tổ đến nay vừa đúng con số ấy, bèn thay y phục, đổi phong tục, cùng dân đổi mới, bắt đầu hạ lên cho nam nữ si thứ trong nước, đều mặc áo nhu bào, mặc quần, vấn khăn, tục gọi là quần chân áo chít bắt đầu từ đây. Trang phục nhà cửa đồ dùng hơi giống thể chế Minh Thanh, thay đổi hết thói cũ hủ lậu của Bắc Hà, thay đổi quan phục tham khảo chế độ của các triều đại Trung Quốc, chế ra phẩm phục Thường triều, Đại triều, lấy làm mô thức, ban hành trong nước, văn chất đủ vẻ, trở thành nước áo mũ văn vật vậy.”

Như vậy, năm 1774 là năm định hình trang phục người Việt áp dùng tại hai vùng Thuận Hóa và Quảng Nam, mà không phỏng theo trang phục Trung quốc, đánh dấu một thời kỳ văn hóa áo mũ rực rỡ.

Thời điểm áo dài ngũ thân chính thức trở thành quốc phục triều Nguyễn, phổ rộng trong nhân dân ta thời đó là vào năm 1837, khi vua Minh Mạng ra chỉ dụ được ghi chép lại trong Hổi điển ( Q.78. Tr.64 ) như sau:

“ Trước đây từ sông Giang trở ra ngoài, y phục vẫn nói theo thói tục hủ lậu, nay đặc biệt chỉ dụ, lệnh phải thay đổi theo cách ăn mặc từ Quảng Bình trở vào trong để đồng nhất phong tục. “

Qua đây, có thể khẳng định rằng áo dài ngũ thân là quốc phục một thời của dân mình, đất nước mình.